Czy zmieniając miejsce zamieszkania podczas L4 będziesz musiał zwrócić zasiłek?

Joanna Kawecka

Radca Prawny. Specjalistka ubezpieczeń społecznych.

Skontaktuj się ze mną

Zgodnie z ustawą zasiłkową Ubezpieczony jest zobowiązany podać wystawiającemu zaświadczenie lekarskie adres pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy, jeżeli adres udostępniony na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie lub znajdujący się w dokumentacji medycznej ubezpieczonego różni się od adresu pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy. W przypadku zmiany adresu pobytu w trakcie niezdolności do pracy, ubezpieczony jest zobowiązany poinformować płatnika składek oraz ZUS o zmianie adresu pobytu, nie później niż w ciągu 3 dni od dnia wystąpienia tej okoliczności.

Jak poinformować ZUS o zmianie miejsca zamieszkania?

Logując się na swoim koncie na portalu ZUS PUE/eZUS w katalogu usług należy wybrać usługę „US-13 wniosek ubezpieczonego o zmianę danych identyfikacyjnych/adresowych”. Poinformować można również ZUS pisemnie.

Co się stanie, jeśli nie poinformuję ZUS o zmianie miejsca zamieszkania?

Jeśli ZUS postanowi nas skontrolować podczas L4 a nie zastanie nas pod podanym adresem, konsekwencją dla ubezpieczonego może być nawet zobowiązanie do zwrotu zasiłku. Niemniej jednak, nawet jeśli obowiązek ten nie zostanie spełniony to wciąż nie oznacza to, że jesteśmy zobowiązani do zwrotu wypłaconego nam zasiłku. Brak bowiem zgłoszenia zmiany adresu nie oznacza automatycznie, że zwolnienie było wykorzystywane niezgodnie z jego celem. Co więcej, w praktyce ZUS nie przedstawia żadnych dowodów na poparcie zarzutów wskazanych w wydanej decyzji. Jeśli faktycznie ubezpieczony udowodni, że pomimo przebywania pod innym adresem (np. u członka rodziny) skupiał się wyłącznie na powrocie do zdrowia to nie ma podstaw, aby żądać od niego zwrotu wypłaconego zasiłku.

Co ważne, ZUS w decyzji o zwrocie świadczeń powinien wykazać, że zostały naruszone przepisy ustawy zasiłkowej, a ubezpieczony wykorzystywał zwolnienie niezdolnie z jego celem. Tymczasem ZUS przede wszystkim powołuje się jedynie na brak zgłoszenia zmiany adresu bądź niezastania ubezpieczonego w podanym przez niego miejscu.

W uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 30 grudnia 2021 r., VII Ua 25/21 czytamy, że „W przedmiotowej sprawie organ rentowy nie udowodnił, a nawet nie podnosił – choć art. 17 ustawy zasiłkowej wymienił jako podstawę wydania zaskarżonej decyzji i zacytował jego treść – aby w trakcie pobytu B. F. w siedlisku w miejscowości J. wykonywała czynności, które utrudniłyby jej powrót do zdrowia czy przedłużyły okres pobierania zasiłku chorobowego. Również w postępowaniu przed Sądem I instancji nie ujawniły się tego rodzaju okoliczności, a wręcz przeciwnie. Z zeznań świadków oraz odwołującej się wynika, że przebywając poza miejscem zamieszkania nie wykonywała żadnych czynności, które mogłyby stać się podstawą do oceny, że zwolnienie wykorzystywała niezgodnie z celem”.

Reasumując, w orzecznictwie sądów powszechnych przyjmuje się, że niewskazanie na zaświadczeniu lekarskim prawidłowego adresu przez odwołującego nie może być interpretowane, jako wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczaniem, bowiem nie stanowi to zachowania, które w jakikolwiek sposób mogłoby mieć związek ze zdrowotnymi przesłankami udzielenia takiego zwolnienia, ani tym bardziej rodzić podejrzenia, co do rzeczywistego stanu zdrowia ubezpieczonego.

Pomoc prawnika od ZUS w odwołaniu od decyzji ZUS.

Negatywna decyzja z ZUS potrafi zestresować, ale pamiętaj – masz prawo do obrony. Kluczem do sukcesu jest merytoryczne przygotowanie. Zamiast działać po omacku, warto postawić na wsparcie specjalisty do spraw ZUS, który pomoże Ci sporządzić profesjonalne odwołanie, podważyć opinię biegłego, przygotować apelację czy skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Dobrze sformułowane pismo procesowe to Twoja szansa na przedstawienie dowodów i argumentów prawnych, których ZUS mógł wcześniej nie wziąć pod uwagę.

Jeżeli potrzebujecie Państwo pomocy, zapraszam do kontaktu na e-mail: kancelaria@joanna-kawecka.pl lub do kontaktu telefonicznego pod numerem: 505 230 864.