Podróż na L4 – czy to możliwe? 

Joanna Kawecka

Radca Prawny. Specjalistka ubezpieczeń społecznych.

Skontaktuj się ze mną

Jednymi z najczęściej zadawanych pytań od klientów są pytania dotyczące możliwości opuszczenia miejsca pobytu bądź podróży na L4. ZUS wydaje bardzo dużo decyzji, gdzie nawet wyjście do apteki wzbudza jego podejrzenia i skutkuje obowiązkiem zwrotu świadczenia. 

Niemniej jednak Sądy zdecydowanie bardziej liberalnie podchodzą do takich spraw, uznając często, że wyjście na spacer lub wyjazd nie stanowi podstawy do zwrotu wypłaconych zasiłków. 

Czego nie mogę robić na L4?

Zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 17 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, Ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia od pracy, w przypadku, gdy w okresie orzeczonej niezdolności do pracy:

1) wykonuje pracę zarobkową lub

2) podejmuje aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia.

Zgodnie z ustawą, aktywnością niezgodną z celem zwolnienia od pracy, są wszelkie działania utrudniające lub wydłużające proces leczenia lub rekonwalescencję, z wyłączeniem zwykłych czynności dnia codziennego lub czynności incydentalnych, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności.

Sprawa zatem wyjazdu na L4 nie jest wcale taka oczywista. W orzecznictwie podkreśla się, że w trakcie zwolnienia lekarskiego wyjazdy są dozwolone, lecz dotyczy to sytuacji, gdy wyjazd taki został zalecony przez lekarza prowadzącego w celach zdrowotnych, czy też, jeśli chodzi o wyjazd do rodziny, która sprawuje opiekę nad chorym.

Co na to Sąd Najwyższy?

W sprawie rozstrzygniętej przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 stycznia 2024 r., I USKP 93/22 Sąd Najwyższy uznał, że nie każda podróż samolotem i pobyt za granicą są równoznaczne z wykorzystywaniem zwolnienia niezgodnie z jego celem. Kluczowe znaczenie akurat w tej sprawie miało to, że ubezpieczona nie miała przeciwwskazań lekarskich, podróż nie pogarszała jej stanu zdrowia, a o zmianie miejsca pobytu został powiadomiony ZUS. W uzasadnieniu czytamy: 

„Nie można więc przyjąć, że każdy wyjazd za granicę w okresie niezdolności do pracy oraz każda podróż samolotem pozbawia ubezpieczonego prawa do zasiłku, gdyż tak stanowcza (kategoryczna) norma z tej regulacji nie wynika. Innymi słowy nie każda podróż samolotem i pobyt za granicą są równoznaczne z wykorzystywaniem zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Ustawa nie stanowi wszak wprost, że w takiej sytuacji ubezpieczony traci prawo do zasiłku. Wyjątek od zasady prawa do zasiłku w okresie chorobowej niezdolności do pracy wynika zatem z wykładni i stosowania art. 17 ust. 1 ustawy w indywidualnej sprawie ubezpieczonego. Odnosi się to również do sytuacji ubezpieczonej niezdolnej do pracy w okresie ciąży. Kobieta w ciąży może podróżować samolotem, ale nie powinna podróżować, gdy może to stanowić zagrożenie dla zdrowia dziecka i jej samej, czyli niezależnie od tego czy jest na zwolnieniu lekarskim. Uprawnione zatem jest stwierdzenie, że nie każda niezdolność do pracy nie pozwala jej na odbywanie podróży samolotem”.

Masz wątpliwość czy możesz podróżować podczas L4?

Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy. Nawet kiedy racja leży po stronie odwołującego się, ZUS bardzo często kieruje takie sprawy do sądu ubezpieczeń społecznych. Postępowanie jest często długotrwałe i skomplikowane. Dlatego warto już na etapie planowania ewentualnej podróży skonsultować się z prawnikiem od ZUS i zadbać o materiał dowodowy w ewentualnym sporze z ZUS.

Pomoc prawnika od ZUS w odwołaniu od decyzji ZUS.

Negatywna decyzja z ZUS potrafi zestresować, ale pamiętaj – masz prawo do obrony. Kluczem do sukcesu jest merytoryczne przygotowanie. Zamiast działać po omacku, warto postawić na wsparcie specjalisty do spraw ZUS, który pomoże Ci sporządzić profesjonalne odwołanie, podważyć opinię biegłego, przygotować apelację czy skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. Dobrze sformułowane pismo procesowe to Twoja szansa na przedstawienie dowodów i argumentów prawnych, których ZUS mógł wcześniej nie wziąć pod uwagę. 

Jeżeli potrzebujecie Państwo pomocy, zapraszam do kontaktu na e-mail: kancelaria@joanna-kawecka.pl lub do kontaktu telefonicznego pod numerem: 505 230 864.