Czy ubezpieczony może zostać zatrudniony na umowę o pracę w fundacji, w której jest również członkiem zarządu?

Joanna Kawecka

Radca Prawny. Specjalistka ubezpieczeń społecznych.

Skontaktuj się ze mną

Czy pełnienie funkcji w zarządzie fundacji wyklucza równoległe zatrudnienie na umowę o pracę? Poznaj historię wygranej batalii sądowej, w której ZUS zakwestionował prawo do zasiłku chorobowego, zarzucając ubezpieczonej pozorność zatrudnienia i próbę obejścia prawa. Analiza wyroku dowodzi, że dążenie do uzyskania ochrony ubezpieczeniowej jest naturalnym prawem pracownika, a nie naruszeniem przepisów, o ile faktycznie realizuje on swoje obowiązki pod kierownictwem pracodawcy.

Pani Monika była członkiem zarządu w Fundacji. Jednocześnie miała z Płatnikiem podpisaną umowę o pracę na stanowisko dyrektorskie. Ponadto, Pani Monika prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą i zdarzało się, że w jej ramach wykonywała na rzecz Płatnika ściśle sprecyzowane usługi. W niedługim czasie stan zdrowia Pani Moniki na tyle się pogorszył, że złożyła wniosek o wypłatę zasiłku chorobowego.

ZUS zakwestionował umowę o pracę Pani Moniki i wyłączył ją z ubezpieczeń społecznych, wskazując, że jej zatrudnienie nie miało cech stosunku pracy. Organ podniósł również, że pełniła ona funkcję członka zarządu, a obowiązki wykonywane w ramach rzekomej umowy o pracę w rzeczywistości wynikały właśnie z pełnienia tej funkcji.

W trakcie procesu wykazaliśmy, że czynności wykonywane w ramach umowy o pracę różnią się od czynności wykonywanych w ramach pełnienia funkcji członka zarządu. Co więcej, wykazane zostało, że pomimo stanowiska zajmowanego przez Panią Monikę miało miejsce podporządkowanie pracownicze organom Fundacji.

Sąd Okręgowy w swoim uzasadnieniu wskazał “Skoro z zawarciem umowy o pracę ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych wiąże obowiązek ubezpieczenia emerytalno rentowego, chorobowego i wypadkowego, podjęcie zatrudnienia w celu objęcia ubezpieczeniem i ewentualnego korzystania ze świadczeń z tego ubezpieczenia nie jest obejściem prawa. Podobny pogląd wypowiedział Sąd Najwyższy w niepublikowanym dotychczas wyroku z dnia 28.04.2005r, I UK 236/04, stwierdzając, że sama chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako motywacja do podjęcia zatrudnienia nie świadczy o zamiarze obejścia prawa, podobnie jak inne cele stawiane sobie przez osoby zawierające
umowy o pracę, takie jak na przykład chęć uzyskania środków utrzymania. Powyższe stanowisko Sąd Okręgowy w pełni podziela”.

Nadto Sąd wskazał, że “podnieść należy, iż zarzucanie wnioskodawczyni przez organ, że wskutek podjęcia pracy i objęcia jej ubezpieczeniami społecznymi uzyskała szereg korzyści w postaci prawa do świadczeń w związku z chorobą, jest całkowicie sprzeczne z istotą systemu ubezpieczeń społecznych. Ustawodawca, wprowadzając zasadę automatyzmu i przymusu w podleganiu pracowników ubezpieczeniom społecznym, nie tylko nakłada na nich obowiązki w postaci zapłaty składek, ale również (w zamian) przyznaje im prawo do zabezpieczenia socjalnego, którego elementem jest uzyskanie prawa do zasiłku. Praktyka organu rentowego prowadzi z jednej strony do nałożenia na dany podmiot, w każdym możliwym przypadku, obowiązku opłacania składek, a z drugiej strony pozbawienia takiego podmiotu uprawnień będących efektem realizacji nałożonego
obowiązku”.

Powyższe stanowisko Sąd Apelacyjny podzielił w całości oddalając apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.